شبکه‌ی دیدگاه: نیروهای سرنگونی‌طلب متحد شوید didgah      

صفحه‌ی نخست‌

حقوق بشر

يادداشت هفته

 پيوندها 

دوشنبه ۲۵ شهريور ۱۳۹۸ - ۱۶ سپتامبر ۲۰۱۹



سايت ديدگاه


اگر عضو یکی از شبکه‌های زیر هستید می‌توانید این مطلب را به شبکه‌ی خود ارسال کنید:
فیس بوک Yahoo Google Twitter Delicious دنباله بالاترین

احتمال سقوط ناگهانی دلار

م. راد

از گزارشات اقتصادی و مالی جهانی چنين بر می آيد كه بازار بين المللی بسرعت ارز خود را از دلار به ارزهای معتبر ديگر تبديل كرده و حتی در روابط اقتصادی و مبادلات تجاری كوشش ميشود از معامله با دلار تا حد امكان خودداری ‌شود و اخيرا كشورهای عضو اوپك كه بزرگترين كارتل صادر كننده نفت درجهان هستند و درحال حاضر در حدود سی مليون بشكه در روز نفت صادر ميكنند از مشتريان خود يورو و يا ين ژاپن درخواست ميكنند. تقريبا بعداز جنگ جهانی دوم دلار آمريكا بعنوان ارز معتبر و قابل پذيرش كشورهای جهان برای مبادلات تجاری‌استفاده شده است و پس از بحران نفتی سالهای 1970 تا 1973 و تحريم نفتی ‌كشورهای غربی توسط كشورهای عربی توليد كننده نفت ( بعلت جنگ اعراب و اسرائيل) و فشار بيش از اندازه كشورهای غربی و آمريكا حتی دلار مبنی قراردادهای نفتی ‌قرار گرفت كه به دلار نفتی معروف شده است (Petro Dollar ) كه تا سالهای‌اخير دست بالا را داشته و تصور نميشد كه موقعيت و نفوذ و قدرت آن زير سئوال برود. پس از اعلام موجوديت يورو كه از عمر آن بيش از دوسال نميگذرد و بعنوان ارز عضو اتحاديه اروپا همزمان مورد استفاده قرار گرفت تا بامروز و بخصوص در اين اواخری‌ 25 % ارز ذخيره جهانی را بخود اختصاص داده است كشورهای جنوب شرقی آسيا منهای‌ چين نيز ين ژاپن موقعيت دلار را بشدت تضعيف كرده است و اين كشورها نيز مقدار زيادی از ارز خود را به ين تبديل كرده اند.   علت بحران دلار چيست ؟   علت بحران دلار را بايد در تغيير و تحولات سياسی و اقتصادی داخل آمريكا طی سالهای اخير جستجو كرد كه عامل اصلی سقوط تدريجی ارزش دلار شده است و ميرود كه بسرعت تضعيف شود كه اگر در كوتاه مدت اين اتفاق بيافتد ضررو زيان فراوانی ‌به كشورهائی ‌خواهد زد كه ملياردها دلار ذخيره كرده اندآنچه مسلم است ارزش دلار بتدريج كاهش پيدا خواهد كرد و بدلايلی كه بآنها اشاره خواهد شد ديگر موقعيت قبلی خودرا از دست خواهد داد دلار آمريكا تنها در سال گذشته بيش از 20% ارزش خود را در قبال يورو از دست داده است و بهمين ترتيب در مقابل ين ژاپن نيز ضعيف شده است وروند اقتصادی و مبادلات تجاری ‌و توليد جهانی ‌نشان از آن دارد كه سقوط دلار همچنان ادامه خواهد يافت. خزانه داری آمريكا در سال 2001 و پيش از جنگ در افغانستان و عراق در حدود 128 ميليارد دلار ذخيره ارزی داشت كه پس از شروع جنگ در عراق از ذخيره به بدهكاری‌495 مليارد دلار كسری موازنه رسيده است كه اگر اين رقم را ذخيره ارزی 128 ميليارد دلار اضافه ‍‌بكنيم آنوقت بعدد 623 ميليارد دلاری‌ خواهيم رسيد كه در تمام تاريخ آمريكا بيسابقه است اين رقم معادل 3.8 % در آمد ناخالص (Gross Domestic Product  ) آمريكا در سال است .  در سال 2004بدهكاری دولت آمريكا برای اولين بار در تاريخ اين كشور به رقم 7.600 ميليارد دلار رسيده است كه تقريبا معادل در آمد ناخالص آمريكا در سال است اين رقم بدهكاری كه عمدتا وام گرفته شده از بانكهای خصوصی آمريكا است معادل 67.3 % در آمد ناخالص (GDP ) آمريكا در سال است بررسی تنها اين دوموضوع فوق بخوبی نشان ميدهد كه دلار آمريكا ديگر قادر نيست موقعيت جهانی ‌سابق خود را تثبيت كنددر بهترين شرايط سياست گزاران اقتصادی آمريكا ميتوانند موقعيت فعلی آنرا تثبيت كنند كه داده ها و روند عمومی توليد و اقتصاد جهان ‌چنين امكانی را از آمريكا گرفته است. يك علت ديگر اين سقوط تدريجی در آن است كه توليدات آمريكا قادر به رقابت با توليدات صنعتی ‌كشورهای ‌ديگر نيست اين كشور تنها در بخش توليد سلاح های جنگی هنوز از تكنيك برتری بر خوردار است و اين توليد بعلت گرانی و نداشتن مشتری لازم تنها مصرف داخلی دارد و نميتواند كمكی ‌به بازسازی دلار كند از طرف ديگر محافظه كاران آمريكا سياست اقتصادی‌انگلستان را پس از جنگ جهانی‌دوم پيش گرفته واز صدور تكنولوژی ‌پيشرفته خود كه ميتواند تنها در آمد خوب آمريكا باشد جلوگيری ‌ميكند كه تاكنون لطمه شديدی به صادرات آمريكا زده است و در نتيجه دولت مجبور شده است برای ‌سرپا نگه داشتن تكنيك پيشرفته مدام پول به شركتهای‌ فوق پمپ كند كه اين عمل بر يدهكاری‌دولت ميافزايد از طرف ديگر بالارفتن قيمت نفت در بازار جهانی كه در مقاله نفت و اقتصاد جهان بآن پرداخته بودم توليد آمريكا را گران كرده كه خود مزيد برعلت ديگری برای كاهش دلار خواهد بود بدين ترتيب موازنه پرداختها بكلی بهم خورده و كسری بودجه وبدهكاری ‌دولت را افزايش داده و خواهد داد. در سالهای‌1992 تا 2001 كسری موازنه پرداختها در آمريكا 190 ميليارد دلار بوده كه در سال 2002 به رقم 474 و در سال 2003 برقم 530ميليارد دلار رسيده است و از طرف ديگر آمريكا مجيور شده است كه به واردات خود در اين مدت بيافزايد و از آنجا كه مقدار واردات از مقدار صادرات بيشتر بوده ومزيد بر آن افزايش قيمت نفت در بازار جهانی اين كسری بودجه را بيشتر افزايش داده و پائين آمدن ارزش دلار را تسريع كرده است . افزايش سرسام آور كسری موازنه پرداختهای‌ و كاهش دائمی ارزش دلار آمريكا بسرعت سرمايه گزاران را از آمريكا فراری داده و سرمايه گزاری مستقيم خارجی را بشدات كاهش داده است. در سالهای1998 و 1999 و 2002 مقدار سرمايه گزاری مستقيم (Forien Direct Investment ) در آمريكا بتدريج 175 و 284 و 314 ميليارد دلار بوده كه از سال 2001 بشدت كاهش پيدا كرده و در سال 2003 حتی اين سرمايه گزاری‌ به كمتر از 45 % در صد ( FDI ) برای هر سال  رسيده است اين كاهش سرمايه گزاری‌ مستقيم در آمريكا علاوه بر كاهش دلار و بی اعتبار كردن آن عامل اصلی عامل اصلی كسری موازنه پرداختها بوده و خواهد بود. عامل ديگری‌كه به كاهش دلار كمك كرده است سياست اقتصادی ژاپن است كه در سالهای گذشته مشكلات عديده اقتصادی و صادراتی داشته است ژاپن برای جلوگيری از سقوط دلار مقدار زيادی دلار از بازار جهانی‌ خريداری كرده و به ذخيره آن پرداخته است تا بدين ترتيب به صادرات خود به آمريكا كه بزرگترين بازار خود را در آمريكا دارد ادامه دهد بدين ترتيب ژاپن كوشش كرد ارزش  ين ژاپن را تاحد ممكن پائين نگه دارد ژاپن تنها در سال 2003 بيش از 300 ميليارد دلار ارز دلار خريداری كرده است اين اقدام ژاپن نيز به كاهش ارزش دلار بيشتر كمك كرده است و جالب است كه از سال 2004  ژاپن با بهتر شدن وضعيت صادرات خود از اين سياست دست بر داشته و حتی اقدام به فروش دلار كرده و تمام پرداختهای خود را به دلار ميكند تااز شر دلار خلاص شود كه خود مزيد بر علت شده است و آمريكا هم نتوانسته است دولت ژاپن را از اين اقدام باز دارد. يك عامل ديگر سقوط تدريجی دلار سماجت آمريكا برای تحميل دلار بعنوان ارز قابل اعتماد جهانی است هنوز آمريكا در تلاش است تا تمامی قرادادهای ‌نفتی ‌جهانی تنها با ارز دلار (اين سياست به Petro Dollar معروف است ) صورت گيرد كه بمعنای پمپ كردن پول برای‌ حفظ مصنوعی ‌قيمت دلار در بازار جهان است كه منجر به پائين آمدن بيشتر ارزش دلار شده است . اخيرا كشورهای عربی توليد كننده نفت اصرار فراوان دارند بعلت نوسان قيمت دلار و بی‌ ثباتی آن مبادلات خود را به يورو انجام بدهند روسيه هم مدتهاست كه دست به چنين اقدامی زده است كه اين اقدامات نيز ارزش دلار را بی اعتبارتر كرده است بتازگی بجای استفاده از كلمه پترو دلار (Petro Dollar  ) از كلمه پترو يورو(Petro Euro ) در مباحثات اقتصادی و مبادلات تجاری‌استفاده ميشود كه لطمه شديدی به دلار زده است جمهوری ‌خلق چين بعلت پيشرفت اقتصادی همه جانبه در سال 2000 صادرات خودرا به 170 ميليارد دلار رساند كه در سال 2002 اين رقم به 300 ميليارد دلار و در سال 2003 به رقم 404 ميليارد دلار و پيش بينی ميشود تا آخر امسال به رقم 500 ميليارد دلار برسد در روابط اقتصادی نقش تعيين كننده ای بعهده گرفته استاين كشور تا بامروز مبادلات تجاری خود را بيشتر با دلار انجام داده ولی با نوسان قيمت دلار كوشش دارد ارزهای ‍‌ديگر نظير ين ژاپن و يورو را نيز وارد مبادلات مالی ‌خود كند كه بمعنی‌ باز هم لطمه خوردن به ارزش دلار است چين علاوه بر آن از يك ذخيره ارزی‌480 ميليارد دلاری بر خوردار است كه قادر است روابط تجاری ‌خود را با آن تنظيم كند اين رقم معادل 75 % كل ذخيره ارزی‌ چين است كارشناسان اقتصادی چين نيز در تلاشند تا دولت خريدهای خود را با ارز دلار انجام دهد تا هرچه سريعتر ذخيره ارزی دلاری خود را كاهش دهد مجموعا 36 % صادرات چين به آمريكا و 28% به ژاپن و 35% به اروپا است كه اين موقعيت را به اين كشور داده است تا ذخيره ارزی خودرا متنوع كند. تنها طی دوسال گذشته با كاهش ارزش دلار به كشورهائی كه دلار را ذخيره كرده اند بيش از 10 ميليارد دلار خسارت وارد شده است و اين موضوع همه بانكها و كشورهای مختلف را سخت نگران كرده است كه دلار آمريكا ممكن است سقوط ناگهانی بكند و بالكل ارزش خود را از دست بدهد و همان وضعيت دولت آرژانتين پيش بيايد كه آنوقت خسارت جبران ناپذيری به بيساری از كشورها از جمله اروپاييها وارد خواهد آمد همه كارشناسان اقتصادی متفق القول هستند كه ذخيره و نگهداری ‌دلار يك ريسك اقتصادی بزرگيست و پيشنهاد ميكنند كه تمامی كشورها به آمريكا فشار آوردند تا بيك راه حل جهانی ‌در اين مورد تن دهد. عامل ديگر كاهش دلار افزايش بيسابقه خريد اوراق بهاء دار بخصوص اوراق بهاء دار دولتی از طرف كسانی است كه پس انداز دارند و از موقعيت متزلزل دلار نامطمئن هستند بهمين دليل حتی ‌بانكها نيز برای خريد اوراق بهاء دار هجوم آورده اند و كوشش دارند تااز خسارتهای ‌بعدی جلوگيری كنند. نوسان دلار يكی از عوامل اصلی بلبشوی روابط اقتصادی در جهان است كه انعكاس آن را بخوبی در اروپا ميشود ديد كه سالهاست قادر نيست بيك سياست اقتصادی ‌طولانی مدت دست بزند آمريكا و خزانه داری‌آن قادر است با توجه به مقدار ذخيره دلار كشورهای مختلف به آنها فشار وارد آورد و حتی ‌قادر است در كوتاه مدت اقتصاد اين كشورها را فلج كند شتاب بيش از اندازه كشورهای‌اروپايی برای رسيدن بيك توافق با آمريكا و فشار باين كشور برای پذيرفتن ارزهای ‌ديگر جهانی‌ از جمله يورو و ين در همين رابطه است و اخيرا در مقالات اقتصادی كشورهای غربی كوشش ميشود واحد پول چين يعنی ‌يوان را نيز وارد مبادلات ارزی ‌كرده تا از فشار شكننده آمريكا كاسته شود. روزهای آينده شاهد هجوم بيسابقه كشورها و بانكها و مردمی كه پس انداز دارند برای تعويض ارز به يورو و ين و ساير ارزها خواهيم بود كنفرانس ژاپن كه تحت عنوان بازسازی عراق تشكيل شده در واقع كوششی است تا مسئله عراق فيصله يافته و آمريكا بپذيرد كه بتنهايی ‌قادر به حل مشكل عراق نبوده و كشورهای اروپايی و ژاپن كوشش دارند تااز خسارت بيشتر كه عمدتا بدليل كاهش دلارو سياست های نادرست آمريكا به آنها تحميل شده جلوگيری كنند عدم ثبات در منطقه خاورميانه كه بزرگترين صادر كننده نفت جهان است بزرگترين ضربه اقتصادی را متوجه اروپا و ژاپن كرده است.   م . ر ا د ( 14.10.2004 )         m.rad@gmx.net  

منبع: ديدگاه - مهر




نسخه‌ی چاپی  
ارسال اين مطلب به دوستان

در آرشيو سايت ديدگاه:
مطالب ديگر از
م. راد:



در پیوند با این مطلب نظری ثبت نشده است.

  


[www.didgah.net] [email: irancrises@gmail.com] [© Didgah 1996]
بازچاپ مطالب سایت دیدگاه با ذکر منبع آزاد است.