شبکه‌ی دیدگاه: نیروهای سرنگونی‌طلب متحد شوید didgah      

صفحه‌ی نخست‌

حقوق بشر

يادداشت هفته

 پيوندها 

يكشنبه ۲۴ آذر ۱۳۹۸ - ۱۵ دسامبر ۲۰۱۹



سايت ديدگاه


اگر عضو یکی از شبکه‌های زیر هستید می‌توانید این مطلب را به شبکه‌ی خود ارسال کنید:
فیس بوک Yahoo Google Twitter Delicious دنباله بالاترین

جدال انتخاباتی در ايران

م. راد

نهمين دور انتخابات رئيس جمهوری ايران كه به دور دوم كشيده شده است بار ديگر نيروهای دست اندر كار داخلی ‌و خارجی را كه در ايران منافع خود را جستجو ميكنند به تكاپو انداخته است تا با استفاده از شرايط بوجود آمده مسير انتخابت را بنفع خود رقم بزنند.

ايران با داشتن جمعيت تقريبا هفتاد مليونی و موقعيت استراتژيكی ‌و جغرافيايی‌ و ثروت فراوان و نيروِی كار متخصص و بازار مصرف نسبتا بزرگ و قرار داشتن در گذرگاه تضادهای‌ جهانی از موقعيت ويژه ای در منطقه خاورميانه بر خوردار است كه جهت يابی سياستهای‌اقتصادی و سياسی آن برای تمامی‌ نيروهای در گير درمنطقه خاورميانه از اهميت بر جسته ای بر خوردار است به همين دليل همه نيروهای ‌فوق در صددند تا نقش خود را در اين جهت يابی ايفا كنند.

در دور اول انتخابات در مجموع سه جريان داخلی‌ اصول گرايان ، رفرميستها و ملی مذهبی ها  وارد گود شدند كه هرسه گروه و كانديداهای آنها مورد تاييد ارگانهای‌ جمهوری‌اسلامی قرار گرفتند كه چهارچوب نظام جمهوری‌اسلامی يعنی ‌قانون اساسی ، ولايت فقيه و جمهوری‌اسلامی را قبول داشتند .

رفرميستها و ملی مذهبی ها بر خلاف اصول گرايان از پشتيبانی وسيع تكنوكراتها و بوروكرات ها و تا حدودی قشر متوسط جامعه  بر خور دار بوده و مدتها در تدارك جلب نيروهای خارجی از جمله اروپا بر آمدند كه همكاری در زمينه انرژی‌اتمی با اروپا تداركات اين دوگروه را بخوبی نشان ميدهد.

در بين رفرميستها كه عمدتا جهت خود رابر اساس مدل اروپا ترسيم كرده بود آقای معين نتوانست به موقع و پيش از انتخابت از نظر تشكيلاتی‌ خود را سازمان دهد ارگانهای ‌تصميم گيرنده رژيم با آشنايی از موضع معين و طرفداران رفرميستها تاييد صلاحيت اورا تا آخرين لحظه بتعويق انداختند تا وی ‌نتواند تدارك لازم را ببيند دكتر معين تا پيش از تاييد صلاحيت وی‌ دست از پا خطا نكرد وپس از تاييد كه ديگر دير شده بود وارد مذاكره با نيروهای ‌موجود ناراضی شد كه بسيار دير بود.

رفرميستها ميتوانستند با ارزيابی درست از اوضاع داخلی تمامی ‌نيروهای‌ ملی ‌و ملی مذهبی و بخش بزرگی از تكنو كراتها و بوروكراتها و حتی‌ قشر متوسط جامعه را متحد كرده و بعنوان يك نيروی ‌برتر وارد ميدان شوند اگر چه رفرميستها دكتر معين را كه يك كرد ايرانی است را بعنوان كانديدای خود بر گزيدند تا نظر نيروهای ‌مليتهای ديگرايرانی  را جلب كنند و تا حدودی هم موفق بودند ولی در مجموع اين اقدامات كافی ‌نبود رفرميستها در مورد نيروهای خارجی‌ دچار اشتباه بزرگی شدند و آنهم تماس مستقيم با كشورهای‌اروپايی و آمريكا بود و حتی ‌تعداد زيادی از نمايندگان خود را راهی اين كشورها كردند .

رفرميستها در ارزيايی نيروها ی داخلی و خارجی دچار اشتباه فاحشی شدند آنها اصل استقلال عمل را كه يكی از اساسی ترين خواستهای ‌مليتهای ‌مختلف ايران است زير پا گذاشتند و موضع گيری رئيس جمهور آمريكا كه خود منفورترين چهره جهانی ‌است كمی ‌پيش از انتخابات عملا جبهه تدارك نديده رفرميستها را متلاشی كرد و دونيروی ديگر توانستند با استفاده از ضعف رفرميستها كه تكيه رابيشتر بر روی ‌پشتيبانی نيروهای ‌خارجی گذاشته بودند با بيش از چهار كانديدای خود  ابتكار عمل را بدست گيرند.

نيروهای مذهبی و ملی‌ مذهبی دو چهره خود را وارد ميدان كردند  كه هردو در تبليغات انتخاباتی خود موضع ميانه گرفته و تا حدود زيادی‌ نقش ملی ‌مذهبی را بازی كردند هاشمی رفسنجانی و كروبی  تلاش كردند بطريقی‌ تمامی ‌نيروهای ممكن را جلب كنند هاشمی رفسنجانی‌ كه همه نيروهای‌ موجود در مورد وی‌اتفاق نظر دارند كوشش كرد تا نشان دهد كه او منافع همه نيروها را در نظر گرفته و در دولت آينده از همه اقشار و نيروها استفاده خواهد كرد ( نگاه كنيد به مقاله هاشمی رفسنجانی رئيس جمهور؟ از نگارنده مقاله ) .

هاشمی و كروبی در مجموع بيش از ده مليون رای را بخود اختصاص دادند ودر دور دوم انتخابات طرفداران كروبی و بخش ديگری از طرفداران اصول گرا به هاشمی رفسنجانی ‌رای خواهند داد  همانطور كه پيش بينی ميشد تمامی نيروها از جمله مليون ، ملی‌ مذهبی ها ، رفرميستها  ، تكنوكراتها و بوروكراتها و اقشار متوسط و سرمايه داران و بخش بزرگی‌از روحانيت و مراجع تقليد در مورد انتخاب هاشمی رفسنجانی‌اتفاق نظر دارند و با احتساب نيروی آنها هاشمی رفسنجانی ‌رئيس جمهور نهمين دوره انتخاباتی‌ايران خواهد بود.

اصول گرايان كه همزمان تعداد زيادی كانديدا برای انتخابات رياست جمهوری  معرفی كرده بودند كه همگی آنها نيز مورد تاييد شورای نگهبان قرار گرفتند با برنامه بسيار دقيق و تشكيلاتی‌ وارد ميدان شدند اين نيرو تمركز خود را در تشكيلاتهای ‌سپاه پاسداران ، بسيج و جهاد كشاور‍زی و بسياری از تعاونيها و مدارس و حوزه های مذهبی و دانشگاه هاو بنيادها متمركز كرده و در تمام دوران حيات جمهوری‌اسلامی ‌در كنترل نيروهای‌ ميانی‌ نقش تعيين كنند ه ای بازی‌ كرده است و همواره در مواقع ضروری ‌وارد ميدان شده و موفق شده است اوضاع را بنفع خود مهار كند.

 اين نيرو از پشتيبانی خامنه ای و شورای ‌نگهبان و شورای ‌مصلحت نظام  بر خوردار بوده و از اختيارات و سرمايه وسيعی بر خوردار است و از آنجا كه كار ايدئولوژيك و تشكيلاتی ميكند  در تمامی‌اورگانهای رژيم حضور دارد و نه تنها در سمت و سو دادن آنها نقش اساسی بازی ميكند بلكه همانطور كه در انتخابات نشان داده است قادر است در مواقع ضروری‌ وارد ميدان شده و توازن نيروها را بهم بزند تا يك قشر و يا طبقه ی خاصی  بتنهايی اوضاع را تحت كنترل خود در نياورد بايد توجه داشت كه اين نيرو در تمامی‌ انتخابات گذشته نقش تعيين كننده ای ‌بازی كرده است .

كانديدای اين جناح كه بيشترين رای را نصيب خود كرده است دكتر احمدی ‌نژاد است كه در دوران رئيس جمهوری ‌رفسنجانی‌ استاندار بوده و در وزارت كشور پست های ‌مهمی را اشغال كرده و بعنوان استاد دانشگاه نيز در دانشگاه ها تدريس كرده است اين نيرو در مجموع نصف آرا را بخود اختصاص داده است احمدی نژاد كه شهردار تهران است توانسته بود با يك سری‌اقدامات به شهر تهران از نظر ترافيك سروسامانی بدهد و با انتقادهای تند خود بر عليه رهبران كشور از جمله خاتمی ‌رئيس جمهور فعلی ‌و رفسنجانی‌ آنها را متهم به ليبراليسم كرده و مدعی‌ شده بود كه آنها از مردم جدا مانده و خود را در پشت ميزهای‌ كار پنهان كرده اند.

 اين موضع گيريهای تند در بين جوانان بازتاب گسترده ای داشته بخصوص كه احمدی ‌نژاد از همه مسئولان خواسته است تا مستقيما با مردم در تماس نزديك باشندواز زندگی‌ در نازو نعمت چشم پوشی كنند احمدی ‌نژاد در بين مردم به ساده بودن و ساده زندگی كردن معروف است احمدی ‌نژاد و طرفداران اصول گرا خود را نسل دوم انقلاب ميدانند حتی ‌با تبليغات فراوان خود را نتيجه انقلاب معرفی ‌كرده و هاشمی رفسنجانی و بقيه را ذخيره انقلاب ارزيابی ميكنند و درخواست ميكنند كه نسل گذشته خود را بتدريج از صحنه كنار بكشداين تاكتيك عملا بسيار موثر واقع شده است.

 

آيا احمدی نژاد رئيس جمهور خواهد شد ؟

 

اگرچه در انتخابات دور اول توازنی ‌بين دونيرو بوجود آمده است و هاشمی و احمدی نژاد رای ‌نزديك بهم بدست آورده اند و نيروی‌ طرفدار اصول گرا نشان داده است كه از پشتيبانی بزرگی بر خورداراست وعملا نيروهای ديگر نميتوانند آنرا در نظر نگيرند ولی داده ها نشان از آن دارد كه شرايط برای رئيس جمهور شده احمدی‌ نژاد آماده نيست.

-          احمدی ‌نژاد از تجربه كافی بعنوان رئيس جمهور بر خوردار نيست و شعارهای ‌وی در مورد از بين بردن فقرو اعتياد ، فساد اداری‌، فحشا و بيكاری وعدالت اجتماعی ‌در دوران رئيس جمهوری‌ كه تنها چهار سال است بنظر بسيار تخيلی می آيد و بسياری از دست اندركاران و شاغلين و حتی‌ در درون تشكيلاتهای‌ منسجم به آن از موضع ترديد نگاه ميكنند و بسختی ميتوان اكثريت را قانع كرد كه احمدی ‌نژاد قادر است برنامه های خود را پيش ببرد جا انداختن مدينه فاضله اسلامی برای مردم آسان نخواهد بود.

 

-          نيروهای طرفدار اصول گرا حتی ‌نميتوانستند تصور كنند كه با اقبال اين چنانی ‌مواجه شوند تا اينجاهم پيروزی بزرگی نصيب خود كرده اند كه اگر در انتخابات پيروز شوند ممكن است بر اثر عدم تجربه و عدم موفقيت در به اجرا در آوردن شعارهای  خود برای هميشه از صحنه خارج شوند و ديگر از جمهوری‌اسلامی آنها نشانی‌ باقی نخواهد ماند.

 

-          انتخاب هاشمی رفسنجانی ‌پيش از انتخابات مورد بحث و تبادل نظر همه ارگانها ی رژيم قرار گرفته و همگی متفق القولند كه او در شرايط گزار بهترين گزينه است هاشمی پيش از كانديد شدن شعار همبستگی و مشاركت عمومی را بعنوان محور كار خود قرار داده بود كه نتيجه ای جز يك دولت اعتلافی در درون جناحهای ‌رژيم نيست و اين موضوع را طرفداران اصول گرا بخوبی دريافته اند كه آقای ‌قالیباف كه خود از اصول گرايان است و رای ‌زيادی هم آورده است از رفسنجانی ‌پشتيبانی كرده است.

 

-          در شرايط بحرانی‌ داخلی ‌و منطقه ای و جهانی ‌منطقی بنظر نميرسد كه رژيم افسار خود رابدست نيروی جوان و بدون تجربه بسپارد از طرف ديگر ‌رئيس جمهور آينده بايد از رای‌ بالايی بر خوردار باشد تا بتواند رژيم را مشروع جلوه داده و از دست بالايی در مسائل داخلی و خارجی  بر خوردار باشد درنتيجه بدون توافق طرفين هاشمی قادر نخواهد بود رای‌لازم را بدست آورد.

 

-          از ديد مردم ايران كشور به يك حكومت اعتلافی‌ نياز دارد كه همه اقشار و طبقات را نمايندگی كند و احمدی ‌نژاد كسی نيست كه بتواند اين خواست را جامعه عمل به پوشاند ولی ‌رفسنجانی‌ در هردو دور تبليغات انتخاباتی‌ روی‌ وحدت ملی ‌پا فشاری كرده و حتی‌از تمامی كانديداها خواسته است تا در دولت آينده با او همكاری ‌كنند رفسنجانی ‌وانمود ميكند كه در صدد تدارك يك دولت فرا فراكسيونی است تا رضايت همگان را جلب كرده باشداين تاكتيك رفسنجانی عملا ابتكاررا از جناح اصول گرا ثلب كرده است .

 

-          سران رژيم و جناح بنديهای آن به اين تحليل رسيده اند كه ايران هنوز به يك دوره سياستمداری ‌نياز دارد تا خطرات را از سر خود دفع كند درهمين دوره رياست جمهوری ‌بوش نيز به پايان خواهد رسيدو احتمال اينكه دوباره جمهوريخواهان درقدرت باقی بمانند بسيار ضعيف حتی‌غير ممكن است و اين همان دوران تنفس رژيم جمهوری‌اسلامی است پس از اين دوره است كه اصول گرايان اين امكان را بدست خواهند آورد تا يك بار ديگر شانس خود را تجربه كنند .

 

-          بقدرت رسيدن اصول گرايان مناسبات ايران با جامعه جهانی را بهم خواهد زد و مشكلات عديده ای را ايجاد خواهد كرد بجرات ميتوان گفت جامعه جهانی كه در حال گزار به مرحله تازه ای است ‌و در آن ثبات لازم وجود ندارد آماده پذيرش اصول گرايان در ايران نخواهد بود مضافا به اينكه كشورهای‌غربی ‌بخصوص اروپا توافق های لازم را با ايران و شخص رفسنجانی بعمل آورده اند و اميدوار ند تا يك دولت پراگماتيك افسار حكومت را بدست گيرد تا يك دولت راديكال.

 

-          موضع رفسنجانی در رابطه با كشورهای غربی‌ اين پيام را ميرساند كه ايران در صورت انتخاب وی به رياست جمهوری‌ آماده است تا مناسبات خود را با غرب از جمله آمريكا بهبود ببخشد در سالهای گذشته دولت ايران همكاری ‌نزديكی با اروپا داشته است و اولين طرف تجاری‌ خارجی ايران را اروپا تشكيل ميدهد روابط ايران با اروپا شكل استراتژيك بخود گرفته است بهمين دليل آنها در رابطه با انتخابات همانند آمريكا موضع نگرفته اند اروپا نه تنها به نفت ايران نياز دارد بلكه عملا ايران را يك عامل بازدارنده در برابر تهاجم آمريكا در منطقه استراتژيك خاورميانه ميداند و بهمراه روسيه درصدد ايجاد توازن در اين منطقه است موضع آمريكا در رابطه با تحريم انتخابات ايران در واقع دهن كجی‌ به سياستهای كشورهای اروپايی است آمريكا ميداند كه ثبات ايران يعنی ‌تقويت اروپا در برابر آمريكا .

 

-          هاشمی رفسنجانی ‌در روزهای اخير موضع ملايمی در رابطه با مسائل داخلی ‌و خارجی ‌گرفته است رفسنجانی ‌ميگويد نبايد طرفداران وی انتظار داشته باشند با رئيس جمهور شدن وی‌ايران بهشت برين خواهد شد رفسنجانی‌ پيشرفت اقتصادی و اجتماعی در ايران را منوط به همكاری ‌روشنفكران و جلب اعتماد آنها با رژيم ميداند و حتی تا آنجا پيش رفته است كه مدعی ‌شده است بايد تمامی‌ احزاب و سازمانها در ايران آزاد اعلام شود بدون آنكه اشاره ای‌ به نيروها كرده باشد رفسنجانی‌ حتی دم از حق و حقوق زنان بدون اشاره به محدوديت های آن زده است.

 

-          در ايران شايع است كه نقش ولايت فقيه بعداز انتخابات فقط فرماليته خواهد بود و تغيير قانون اساسی اجتناب ناپذير است اين نوع شايعات قاعدتا بايد زمينه و آماده سازی بعضی از افراد و اورگان ها باشد كه هنوز اوضاع ايران و منطه خاورميانه و جهان را بخوبی درك نكرده اند و ضرورت ها را در نيافته اند .

 

-          هاشمی در مصاحبه اخير خود در باره حق و حقوق مليتهای‌ايران و اينكه آنها بايد بطور مستقل مسائل خود را حل كنند اشاره كرده است كه اگر اين تصميم مورد توافق سردمداران رژيم باشد آنوقت بايد گفت يك تغيير استراتژيك در سياست های رژيم اتفاق افتاده است و فشار مليتها بر حكومت نتيجه خود را داده است اين موضع گيريها اگر هم بدون حساب و كتاب اتخاذ شده باشد موضع مليت ها را تقويت خواهد كرد.

 

-          هاشمی رفسنجانی ‌به تمامی‌اقشار و طبقات داخلی‌ تعهد سپرده است كه دولت وی‌ از بالا به تنهايی تصميم نخواهد گرفت و منافع همه طبقات را با مشورت و همكاری‌آنها در نظر خواهد گرفت سياست اقتصادی‌ دولت كه تا به امروز از طريق اقتصاد متمركز عمل كرده است و درپی خود يك نيروی‌عظيم بوروكرات را بر جامعه تحميل كرده و آنها را بر گرده مردم سوار كرده كه نه تنها كار آيی ندارد بلكه هزينه سنگينی را بر دوش ملت گذاشته است اصول گرايان و تشكيلات آنها از دستگاه های عريض و طويلی بر خوردارند اين موضع رفسنجانی تاكيد بر ضعف آنهاست .

 

 

-          رفسنجانی‌ در رابطه با پيشرفت اقتصادی در كشور مدعی‌است كه اولويت را به سرمايه گزاران ايرانی مقيم خارج كشور خواهد داد او حتی ‌مدعی شد كه سرمايه گزاران خارجی برای آمدن به ايران صف كشيده اند درآمد حاصله از نفت كه به بشكه ای شصت دلار رسيده است و ذخيره ارزی‌ دلاری ‌كشور كه بيش از بيست ميليارد دلار است و عدم بدهكاری ‌دولت دست رفسنجانی را برای معامله با كشورهای غربی باز خواهد گذاشت ديگر برنامه های ‌رفسنجانی ايجاد بازار اقتصادی منطقه ای و كشاندن سرمايه های كشورهای ‌نفت خيز عرب كه بعلت پايين آمدن ارزش دلار و نوسان آن ديگر مايل نيستند در آمريكا سرمايه گزاری كنند اين سياستها عملا نيروهای اصول گرا را در تگنا قرار داده است .

 

آنچه در بالا به آن اشاره شد نتيجه تغيير و تحولات در درون ايران است كه رابطه تنگاتنگی‌ با مسائل منطقه ای و جهانی دارد ضرورت وارد شدن ايران در مناسبات جهانی‌ نيروهای داخلی را مجبور به اعلام مواضع كرده است با توجه به منافع نيروهای داخلی و با در نظر گرفتن منافع كشورهای منطقه و جهان ‌ايران مجبور است سياست اقتصادی‌ خود را با آن منطبق كند تا بتواند به مانور لازم دست بزند سردمداران رژيم و رفسنجانی با توجه به اين مسائل بايد دولتی را سر كار آورند كه بتواند به همه اين ضرورت ها پاسخ بدهد اينكه جناحهای رژيم اين ضروت را درك كرده اند يانه بايد منتظر ماند و ديد كه روند اوضاع و سياستهای‌اتخاذ شده تا چه اندازه با چالشهای ‌تازه و موانع پيش رو خود را تطابق خواهد داد ولی آنچه مسلم است فشار بيش از اندازه توده ای مردم از پايين هيچ راهی جز اين برای سران رژيم باقی نگذاشته است .

 

m.rad@gmx.net

 (23.06.2005 )

 

 

منبع: سايت ديدگاه




نسخه‌ی چاپی  
ارسال اين مطلب به دوستان

در آرشيو سايت ديدگاه:
مطالب ديگر از
م. راد:



در پیوند با این مطلب نظری ثبت نشده است.

  


[www.didgah.net] [email: irancrises@gmail.com] [© Didgah 1996]
بازچاپ مطالب سایت دیدگاه با ذکر منبع آزاد است.