شبکه‌ی دیدگاه: نیروهای سرنگونی‌طلب متحد شوید didgah      

صفحه‌ی نخست‌

حقوق بشر

يادداشت هفته

 پيوندها 

شنبه ۲ شهريور ۱۳۹۸ - ۲۴ اوت ۲۰۱۹



سايت ديدگاه


اگر عضو یکی از شبکه‌های زیر هستید می‌توانید این مطلب را به شبکه‌ی خود ارسال کنید:
فیس بوک Yahoo Google Twitter Delicious دنباله بالاترین

آوایِ کولی، زیگونروایزن و قتل‌عامِ سال ۶۷

همنشين بهار

 
باباطاهر عریان در صحرا و دریا، رعنای خویش را می‌دید.
حافظ در پیاله، عکس رخ یار را و مولوی در کوی و برزن، حسام الدین چلبی را
همو که سال‌ها بی او، «بی او» نبود و یک موی سگ کویش را به شیران نمی‌داد و کتاب شریف مثنوی را نیز چون او خواست نوشت.
.........................................
 
 کشف حجاب از «حجاب رکسانا»

 

هر کسی «رعنا»یی دارد و با او همدمی می‌کند. من نیز همدم رعنا و رعناهای خویشم و با هر تصویر و صدایی که روزمَرّگی و بی غم شادی را دُور می‌زند، بیادشان می‌افتم. بیاد جوانان میهنم، که در اسیرکشی سال ۶۷ با آن فتوای هولناک و مهیب سر بر دار شدند.

 

وقتی لشکر برف در هوا به پرواز درمی‌آید و  آسمان و زمین یکی می‌شود.

هنگامی که که باران زمین را در آغوش می‌گیرد و عشق می‌ورزد، وقت طلوع ماه و هر بیگاه، و آنگاه که آسمان با رنگین کمان‌اش چشمک می‌زند و آفتاب را تا غروب بدرقه می‌کند و بعد چشم انتظارش می‌نشیند...بیاد آن جوانان رعنا می‌افتم..
در سوره فجر (سپیده سحر)...
در جیغ «ادوارد مونک»Edvard Munch  و تابلوی فریاد The Scream  (Skrik)
در سوز و گداز «عاشیقلار» و کمانچه خموش و گویای «هابیل علی‌اف»،
در سه‌تار غم‌انگیز احمد عبادی و در تار دل انگیز جلیل شهناز...
در اورتور ویلهم تل (روسینی)... در وبلن سحرانگیز «ونسا - می» ‌Vanessa Mae  که از حجاب رکسانا، اثر فناناپذیر «وَنگِلیس» Vangelis کشف حجاب می‌کند و بالاتر از همه در «آوای کولی» زیگونروایزنZigeunerweisen  ،...
 
رعنای من (جانهای شیفته ای که آزادی برایشان آرمان بود)، وقنی غایب‌اند هم، حاضرند. در صحرا و دریا و کوه و دَر و دشت و در پیاله و سجاده، عکس رُخ شان، رُخ چون ماه‌شان پیدا است.
 
آنان در زمانه ای معانی غائی نهفته در کلمات را پاس ‌داشتند که عسل پوشان سرکه فروش بیداد می‌کردند و از زمین و آسمان دَغل و دروغ می‌بارید. زمانه ای که چون چشم صُراحی خونریز بود.
***
وقتی آهنگ محزون «آوای کولی» را می‌شنوم، بیاد آنان و ظلمتی که از سر گذراندند می‌افتم و ظلمت شبانه ای که آیت الله خمینی با گوشه چشمی به داستان غبارآلوده یهودیان آیت الله خمینی در سال ۶۷ با گوشه چشمی به داستان یهودیان بنی قریظه  فتوای قتلعام داد. داستانی که خود غبارآلوده است.بنی قریظه، در زندانهای سراسر کشور حاکم کرد جلوی دیدگانم ظاهر می‌شود و مرا از خود، بی‌خود می‌کند.

.............................................

 

« آوای کولی» زیگونروایزن

 

شعر و رقص آهنگ‌ها در آثار موسیقدانان بزرگ، بیانگر شور و نشاط و نیز درد و رنج آدمی است.
بار نخست که ویدیوی «تاریخ جهان، دادگاه جهان است»....  This Month in History تقویم تاریخ، رویدادهای ماه آبانرا در یوتیوب گذاشتم، از زیگونروایزن (آوای کولی) اثر جاویدان «پابلودوساراساته» که یکی از بزرگترین ویلون نوازان تمام اعصار است، یاد کردم.
چون در مورد این اثر زیبا، در وب فارسی مطلب چندانی نبود، آن مقدار ناچیزی را که می‌دانستم در ویکیپدیا نوشتم و اینجا بار دیگر از ان یاد می‌کنم. با این امید که هنرمندان ایران زمین رنج و شکنج شهیدان راه آزادی را به شعر و رقص آهنگ‌ها بسپارند و زیگونروایزن اسیرکشی سال ۶۷ را نیز، بسازند.
 

***

زیگونروایزن (آوای کولی) Gypsy Airs  که در سال ۱۸۷۸ میلادی ساخته شده، فاخرترین اثر نوازنده مشهور ویولن و آهنگساز عصر رمانتیک «پابلو دو ساراساته» Pablo de Sarasate است.

پابلو دو ساراساته، آثار زیبای دیگری هم آفریده که هر کدام جاذبه های خاص خودش را دارد، امّا زیگونروایزن (آوای کولی) چیز دیگری است. گویی از اعماق وجود آهنگساز سروده شده و با لطافت و ظرافتی معصومانه عجین گشته است.

 

زیگونروایزن (آوای کولی) بر پایه آوازها و ملودی‌ کولی ها و غربال بندان غربتی بنا شده و انگار درد و رنج آنان را آهنگین کرده است.

پوسته شکنی و عدم پایبندی پابلو دو ساراساته به چهارچوب های کلیشه ایِ شاخص در آثار تصنیفی ویولون، زیگونروایزن (آوای کولی)، را به اثری جاودان تبدیل کرده است.

 
به نظر می‌رسد آوای کولی به ملودی های فلامنکو و بومی اسپانیا که زادگاه پابلو دو ساراساته است شباهت چندانی ندارد و با نواهای کولی های مجارستان بیشتر می‌خواند. چه بسا وی ار «فرانتس لیست» Franz Liszt آهنگساز شهیر دوره رمانتیک که سال ۱۸۷۰ در بوداپست ملاقات کرده، تأثیر گرفته باشد.

آوای کولی را دهها بار هنرمندان نامدار (با ویلن، پیانو، ساز دهنی...) نواخته اند و چندین ترانه نیز روی آن ساخته شده است.

 

ویولونیست شهیر اسرائیلی ایتسحاق پـِرلمان Itzhak Perlman   هم که میانه ای با اشغالگران جنگ افروز ندارد و در شمار بزرگ‌ترین ویولونیست‌های قرن بیستم است، آنرا نواخته که در پائین همین صفحه گذاشته ام.
اینگونه آواها را که مثل مناجات عارفان رازآلود و حزن‌آلود است باید بارها و بارها نوشید و با گوش جان شنید.
***

 

ظلمت، حتی اگر ظلمت یلدا باشد، سپری خواهد شد و شب سمور و لب تنور هر دو خواهد گذشت. حالا هم دارد صبح می‌شود، برخیزم...
برخیزم و با دوگانه ای رو به آن یگانه، از حجاب خودم، کشف حجاب کنم و جامه تقوا و خرقه پرهیز را از هم بدَرم ...
برخیزم و رو در روی ستمگران آوای کولی سر دهم. ما همه کولیان‌یم.

 

آوای کولی (زیگونروایزن) را در اینجا می‌توانید بشنوید  

 

 

 

پانویس:

 

نت آوای کولیفانتزی کارمن

پابلو دو ساراساته، آثار زیبای دیگری هم آفریده که هر کدام جاذبه های خاص خودش را دارد.

فانتزی کارمن، Fantasy on Carmen  فانتزی رومئو ژولیت Fantasy on Roméo et Juliette  کاپریس باسک، زاپاتیدو Playera y zapateado  و هابانرا Vito y habanera  از مجموعه رقص های اسپانیایی...

.................................................

ریچارد   تائوبر RICHARD TAUBER

ریچارد   تائوبر RICHARD TAUBER   یکی ازبزرگترینخوانندگانقرن بیستم که بوسیدن دست زنان را ارج و احترام نهاد و از آن ترانه ساخت، زیگونروایزن (آوای کولی) را هم سال ۱۹۲۸با آواز حزین خود خواند. ایگور گورین Igor Gorin  معلم موسیقی اطریشی نیز سال ۱۹۴۲ آن را اجرا نمود.

.................................................

فیلم زیگونروایزن

اوچیدا هاکما (هاکِن) 内田百間  بر اساس رمانی از سیجون سوزوکی 鈴木清順 فیلم سینمایی زیگونروایزن  ツィゴイネルワイゼン  را در سال ۱۹۸۰ ساخته است. همچنین نام یکی از آلبوم‌های «فرانتس اشمل» Franz Chmel  فلوت نواز اطریشی و از نوازندگان شاخص و صاحب سبک سازدهنی کروماتی، Zigeunerweisen  است که سال ۱۹۸۹ ارائه داده است.

***

همنشین بهار

hamneshine_bahar@yahoo.com

 

منبع: سايت ديدگاه




نسخه‌ی چاپی  
ارسال اين مطلب به دوستان

در آرشيو سايت ديدگاه:
مطالب ديگر از
همنشين بهار:



در پیوند با این مطلب نظری ثبت نشده است.

  


[www.didgah.net] [email: irancrises@gmail.com] [© Didgah 1996]
بازچاپ مطالب سایت دیدگاه با ذکر منبع آزاد است.