شبکه‌ی دیدگاه: نیروهای سرنگونی‌طلب متحد شوید didgah      

صفحه‌ی نخست‌

حقوق بشر

يادداشت هفته

 پيوندها 

يكشنبه ۴ خرداد ۱۳۹۹ - ۲۴ مه ۲۰۲۰



سايت ديدگاه


اگر عضو یکی از شبکه‌های زیر هستید می‌توانید این مطلب را به شبکه‌ی خود ارسال کنید:
فیس بوک Yahoo Google Twitter Delicious دنباله بالاترین

خط سرخ: امنیت ولایت فقیه

مهدي سامع

mehdi_samee@yahoo.com تمام شواهد و قرائن نشان می دهد که استبداد مذهبی حاکم بر ایران در صدد است تا به هر شکل ممکن از مخاصمات، تضادها و چالشهای بین المللی به سود خود و در جهت بقای حاکمیت ننگین خود استفاده کند. برای این امر جمهوری اسلامی به بازی چند جانبه ای با چین، روسیه و اتحادیه اروپا مبادرت می ورزد و همزمان از هماهنگی و رعایت قواعد بازی در زمینه سیاسی امتناع می کند. مساله عدم همآهنگی با طرفهای مورد معامله یکی از مهمترین چالشهای درون حاکمیت ایران است. نیروی اصلی حکومت یعنی ولی فقیه و طرفدارانش، ضمن آن که به ساخت و پاختها در عرصه بین المللی و منطقه ای بهای لازم را می دهند، اما همواره حفظ امنیت «محور نظام» که امنیت کل نظام استبدادی مذهبی را تامین می کند برایشان اهمیت درجه اول داشته و هیچ تضاد و چالشی اجازه نمی یابد که از این خط سرخ عبور کند. دستگاه عریض و طویل ولی فقیه با حفظ این خط سرخ ستبر، هر ساخت و پاخت دیگر را مجاز می داند. البته ایادی گوش به فرمان ولی فقیه بنا به تقسیم کار درونی «بیت رهبری» در موارد ضرور و به منظور ایجاد تعادل داخلی با این و یا آن «مذاکره» با طرفهای خارجی مخالفت می کنند و ابایی هم از حمله به آن دسته از کارگزاران رژیم که طرف مذاکره و معامله با طرفهای خارجی هستند ندارند. البته کارگزاران رژیم در مذاکرات خود از این به اصطلاح انتقادها و مخالفتها در چانه زنی با طرفهای خارجی به میزانی که بتوانند استفاده می کنند. در مذاکرات اخیر رژیم ایران با سه کشور اتحادیه اروپا این متد کاملا رعایت شد. به طور مثال وقتی روز دو شنبه 25 آبان جلسه مصاحبه مطبوعاتی حسن روحانی با يک ساعت تاخير آغاز شد، روحانی علت این تاخیر را «گفتگوی تلفنی مفصل با جک استرا، وزير خارجه بريتانيا» اعلام کرد. به احتمال زیاد حسن روحانی در این گفتگوی تلفنی حرف علی لاریجانی را به جک استرا یادآوری کرده تا بتواند در حدی که مقدور است گران فروشی کند. به نوشته روزنامه ایران سه شنبه 26 آبان «جک استرا در اين مکالمه به تعهدات اروپا در موافقت نامه خود با ايران تاکيد کرده است.» نگاهی به بعضی از رویدادها و اظهار نظرها نشاندهنده آن است که این چند زبانه بودن، تا جایی که به طرفداران ولی فقیه بر می گردد، از یک تضاد واقعی و جدی نشات نگرفته و در اساس اجرای نقشهای متفاوت در یک بازی درونی به منظور «چانه زنی» و «گران فروشی» در رابطه با طرفهای خارجی مذاکره کننده است. وقتی در اواسط مهر ماه (حدود 45 روز پیش) اکبر هاشمی رفسنجانی برد موشکهای شهاب 3 را هزار و پانصد کيلومتری اعلام و تاکيد کرد که اروپا در دسترس این موشکها قرار دارد و این باعث واکنش شديد اسرائيل و کشورهای اروپايی شد، به نظر می رسید که رفسنجانی با حرفهای تحریک آمیز یک خبط سیاسی مرتکب شده است. اما در روز پنج شنبه 30 مهر که روزنامه ها و خبرگزاریهای دولتی در گزارشهای خبری خود جلسه مديران وزارت خارجه های ايران و سه کشور اروپايی در وين را با اهميت اعلام کردند، همین رسانه ها با چاپ عکسهايی از موشک شهاب در صفحات اول خود خبر دادند که در «آزمايش ديروز قابليتهای تازه شهاب ۳ اندازه گيری» شده است. علی شمخانی، وزير دفاع رژیم در پايان اين مانور «سخن گفتن درباره برد موشک جديد را منتفی دانست» و گفت «ما هيچ وقت برد موشکها را اعلام نمی کنيم.» (همشهری پنج شنبه 30 مهر) کاربرد حرفهای پاسدار شمخانی که با مشخصاتی که رفسنجانی قبلا اعلام کرده تکمیل می شود، در مذاکرات وین خواهد بود به خصوص آن که تیتر بزرگ روزنامه همشهری که آن را ارگان گوش به فرمانهای ویژه خامنه ای می نامند در همین روز چنین بود:« ايران ارجاع پرونده به شورای امنيت را به دست شستن از غنی سازی اورانيوم ترجيح می دهد.» با این حال در ورای نمایش چند زبانی در میان سینه چاکان ولی فقیه، برای خود خامنه ای موضوع اتم، یک «فرصت» و « تهدید» است که او نمی تواند به سادگی اهداف خود را در این زمینه عملی کند. از این روست که بازی با کارتهای مختلف بر بستر خط سرخ نظام جایز شمرده می شود. اما بازی با کارتهای مختلف گرچه در شرایط کنونی برای خامنه ای یک فرصت است، اما از آن جا که در این بازی منافعی برای همه ی طرفهای ذینفع مورد نظر است و هیچ یک از طرفها نمی تواند از پیش خود را بازنده کامل اعلام کرده و صحنه را ترک کند، روند بازی با چالشهای جدی مواجه می شود که سرانجام پیروزمندانه بودن آن برای همه ی طرفهای درگیر، مستلزم عبور از سد ولایت فقیه در ایران است. در پیرامون این سد که منطبق با خط سرخ رژیم ایران می باشد، تضادها و کشمکشهای واقعی شکل می گیرد و هیچ کس بهتر و بیشتر از ولی فقیه نظام به این امر آگاه نیست که امر همآهنگی با همه ی طرفهای خارجی و ایجاد تعامل پایدار با آنان، مستلزم ویران کردن بارگاه ولایت فقیه بر سر ولی فقیه است. تمامی پیشنهادهای رژیم ایران به طرفهای اروپایی برای جلوگیری از چنین عبوری طراحی می شود و برای همین است که مساله «امنیت» ورد زبان مسئولان پرونده اتمی رژیم است. روزنامه همشهری در شماره روز چهارشنبه 6 آبان با نقل قول از حسن روحانی که گفته است:«اروپا و آمريکا هر دو در پی ارسال پرونده ايران به شورای امنيت هستند» نتیجه گرفته که برای خنثی کردن این تهدید دو گام لازم است:«نخست شکستن دور فعلی تهديدهای اروپا و در گام دوم، ملاقات با مقامات عالی رتبه کشورهای منطقه برای گوشزد کردن عواقب و خطر اين تنش و خطرات آن برای منطقه.» اما شکستن تهدید اروپا برای طرفهای دیگر می تواند به میزانی زیان آور باشد. روزنامه همشهری در شماره روز بعد می نویسد:«روسها از احتمال معامله ايران و اروپا بر سر ساخت نيروگاههای تازه ابراز نگرانی کرده اند ولی مقامات هسته ای آن کشور گفته اند پيشنهاد اتحاديه اروپا برای همکاری در ساخت نيروگاه و تحويل سوخت به ايران تهديدی برای روسيه نيست چراکه سه کشور اروپا عجله ای ندارند تا معامله با ايران را شروع کنند.» برای روسیه که تاکنون، در یک معامله شیرین برای ساخت یک نیروگاه چرنویلی، سود سرشاری عایدش شده، ورود فرانسه و یا آلمان به بازار اتمی ایران رضایت بخش نیست. اما از آن جا که روسیه می داند که برای رژیم ایران «انرژی اتمی» بهانه ای بیش نیست و هدف اصلی جمهوری اسلامی سلاح اتمی است، بنابرین روسیه هر معامله نقد را بر ورود به چالش استراتژیک مناقشه اتمی ترجیح می دهد. چین نیز همین متد را در رفتار با رژیم ایران مد نظر قرار می دهد. روزنامه همشهری در شماره روز شنبه 9 آبان از امضای يادداشت تفاهم ايران و چين برای فروش ۱۰ ميليون تن گاز طبيعی مايع در هر سال، تا ۲۵ سال خبر داده که بين صد و دويست ميليارد دلار برای ايران درآمد خواهد داشت و آفتاب يزد در همین روز بر اساس اين قرارداد احتمال داده که ايران در مناقشه هسته ای خود از حمايتهای چين و روسيه برخوردار شود. باید توجه داشت که مسیر این بده و بستانها و قول و قرارها برای تبدیل آن از نسیه به نقد راهی هموار نیست. هم رژیم ایران و هم طرفهای مذاکره کننده خارجی این را به خوبی می دانند و برای این منظور است که حميد رضا آصفی، معاون و سخنگوی وزارت خارجه رژیم، گفته است که:«تعهدات اروپا باید ملموس، قطعی، دقيق و روشن باشد.»(روزنامه ایران- دوشنبه 11 آبان) روزنامه آفتاب يزد در شماره روز 17 آبان از موضع وزير خارجه چين در مورد ارجاع پرونده ايران به شورای امنيت انتقاد کرده و با اشاره به قرارداد بزرگ گاز، که هفته گذشته بين تهران و پکن امضا شد، نوشت:«کشور های بزرگ در مواقع گرفتاری کشور های کوچک به ميدان می آيند و با بستن قراردادها امتيازات نقدی می گيرند و وعده های نسيه می دهند.» اين روزنامه خواستار آن شده که :«از چين هم امروز تعهد گرفته شود که اگر پرونده ايران به شورای امنيت ارسال شد آن را وتو خواهد کرد و اگر چنين خبری اعلام شود، نيازی به باج دادن به اروپايی ها برای جلوگيری از ارجاع پرونده هسته ای به شورای امنيت نخواهد بود.» اشاره روزنامه آفتاب یزد به آن بخش از سخنان وزیر امور خارجه چین است که در تهران گفت، وتو کردن در شورای امنیت کاری ساده که بتوان همیشه بدان متوسل شد نیست. به جهت آگاهی سران رژیم ایران از مواضع روسیه و چین است که آنان در یک ارزیابی واقع بینانه به دامن اروپا متوسل می شوند و مجبور می شوند به میزانی در مذاکرات پاریس عقب نشینی کنند. جلسه پاریس در روز 15 آبان ( 5 نوامبر) در محل وزارت خارجه فرانسه آغاز شده و تا بامداد روز بعد ادامه يافت. دبير كميته سياست خارجى شوراى عالى امنيت خامنه ای و سخنگوى هيات اعزامى به پاریس پس از پایان جلسه به خبرنگار رویتر گفت:«توافق يادشده در صورت نهايى شدن به اين معناست كه در اجلاس ماه نوامبر پرونده ايران به شوراى امنيت سازمان ملل متحد ارجاع داده نخواهد شد.» روز دوشنبه 18 آبان روزنامه جام جم خبر داده که:«بر اساس توافقهای به دست آمده، ايران تا زمان دستيابی به يک توافق جامع با طرفهای اروپايی، غنی سازی اورانيوم و فعاليتهای مرتبط با آن را متوقف می کند.» همشهری در شماره همین روز نوشت:«تنها دستاورد اين مذاکره طولانی و غيرمفيد اين است که غنی سازی به عنوان يک حق قانونی از ما سلب گردد و در قبال آن وعده های شيرينی از سوی اروپايیها داده شود.» دو روز بعد سیروس ناصری که یکی از مذاکره کنندگان رژیم در پاریس بود می گوید:«آنچه ايران و اروپا در مذاکرات اخير پاريس بدان دست يافتند صرفا يک توافق موقت و ميانی است، ما به يک دوره آرامش نياز داشتيم و اين توافق می تواند اين فرصت را در اختيار قراردهد.»(شرق- 20 آبان) و رفسنجانی می گوید:« درخصوص نتايج مذاکرات با طرفهای اروپايی باید حوصله کرد. عبور از اين شرايط به سعه صدر احتياج دارد.» دلیل این که ولایت خامنه ای به «سعه صدر» و «به يک دوره آرامش نياز» دارد را علی شمخانی در همین شماره روزنامه شرق توضیح داده است. او در جريان افتتاح کارخانه مديران صنايع دفاعی گفت:«مانند پيکان موشک توليد می کنيم.» این البته جواب رسمی جمهوری اسلامی به سه کشور اروپایی نیست، اما جواب واقعی همین است. ساخت موشکهایی که اروپا را می تواند تهدید کند به اضافه تولید اورانیوم. جواب رسمی رژیم یکشنبه شب 24 آبان به طرفهای اروپایی در کاخ سعد آباد اعلام می شود و روز بعد این توافقنامه در تهران انتشار می یابد. حسن روحانی در مصاحبه مطبوعاتی روز دوشنبه 25 آبان اعلام کرد که:«ايران تعليق تقريبا کامل غنی سازی اورانيوم را پذيرفت» و بنابرین موضوع ارجاع پرونده به شورای امنیت از نظر حسن روحانی فعلا منتفی شده است. حسن روحانی در همین مصاحبه مجبور به افشای نقش مزورانه علی لاریجانی که قاعده بازی را رعایت نکرده و گفته بود:«مرواريد غلتان داديم و آب نبات گرفتيم» شد و اعلام کرد که گوینده این سخن خود از موافقان توافقنامه بوده است. البته روزنامه همشهری که حرف علی لاریجانی را نقل کرده بود در شماره روز سه شنبه 26 آبان این حرف را به نیابت از علی لاریجانی پس گرفت و نوشت:« جمله در مصاحبه علی لاريجانی نيست و به اشتباه قيد شده» در متنی که به عنوان توافقنامه انتشار یافته (البته پرونده های ضمیمه آن تاکنون انتشار پیدا نکرده) تعهد رژیم ایران این گونه فرمولبندی شده است. «به منظور اعتماد بيشتر، ايران به طور داوطلبانه تصميم گرفته است كه برنامه‌ي تعليق خود را ادامه و توسعه ‏داده تا شامل تمام فعاليتهای مربوط به غنی سازی و باز فرآوری و مشخصا توليد و واردات سانتريفيوژهای ‏گازی و قطعات آن، مونتاژ، نصب، آزمايش و كار كردن سانتريفيوژهای گازی هر گونه اقدام براي جداسازی ‏پلوتونيوم و يا ساخت يا اجرای تاسيسات جداسازی پلوتونيوم و كليه‌ی آزمايشها يا توليد در هر تاسيسات ‏تبديل اورانيوم شود. آژانس از اين تعليق مطلع خواهد شد و از آن دعوت خواهد شد كه بر آن نظارت و آن را ‏تاييد كند. تعليق به موقع انجام خواهد گرفت، به شكلی كه آژانس از اين تعليق مطلع خواهد شد و از آن ‏دعوت خواهد شد كه بر آن نظارت و آن را تاييد نمايد. تعليق به موقع انجام خواهد گرفت به شكلی كه ‏آژانس بتواند قبل از اجلاس نوامبر شورای حكام اجرای آن را تاييد نمايد. تعليق زمانی كه مذاكرات براي يك ‏توافق مورد قبول دو طرف در خصوص تصويب‌هاي دراز مدت پيش مي‌رود، ادامه خواهد يافت. ‏ سه كشور اتحاديه‌ي اروپا اذعان دارد كه اين تعليق يك اقدام داوطلبانه اعتماد ساز است و نه يك الزام ‏حقوقی.» در مقابل این عقب نشینی 3 کشور اروپایی متعهد شدند که یک «بسته تشویقی» به استبداد مذهبی و تروریستی حاکم بر ایران هدیه دهند که در آن تروریست خواندن سازمان مجاهدین خلق ایران جای خاصی به بیانیه داده است. نکته مهم در این بخش از بیانیه این است که 3 کشور اروپایی با برچسب تروریستی به مجاهدین خلق، هم رعایت خط سرخ رژیم را کردند و هم خود پشت سد ولایت فقیه متوقف شدند. البته در این تردیدی نیست که نه اروپا و نه آمریکا و نه هیچ کشور خارجی دیگر نمی توانند از ولایت فقیه عبور کنند. بارگاه ولایت تنها به دست مردم ایران بر سر ولی فقیه ویران خواهد شد. در ابتدای این یادداشت به استفاده رژیم ایران از تضادها و چالشهای جهانی اشاره کردم. تا آنجا که به نیروهای اصلی در کشورهای اروپایی بر می گردد، این کشورها با «یک جانبه نگری» که بیان دیگری از جهان «یک قطبی» است مخالفند و می کوشند تا این سیاست فاجعه بار را مهار کنند. اما تا آنجا که به «بسته تشویقی» به نظام ایران بر می گردد، این بسته نه در پاریس و یا لندن و برلین، بلکه در واشنگتن مورد تائید قرار گرفته است. روز جمعه 24 مهر گذشته روزنامه آمریکایی واشنگتن پست نوشت:«پس از چند هفته سیاست پشت پرده سرانجام امروز آمریکا و دیگر کشورهای صنعتی استراتژی مشترکی را در مورد اعمال فشار بر ایران به منظور متوقف کردن برنامه های هسته ای این کشور اتخاذ خواهند کرد.» روز بعد خبرگزاریها پایان اجلاس هشت گروه صنعتى جهان در ساختمان وزارت خارجه آمريكا را اعلام کردند. اين جلسه كه به درخواست سه كشور اروپايى انگليس، آلمان و فرانسه انجام شده بود با توافق مشروط آمريكا پايان يافت. آمريكا در اين جلسه درخواست كرد كه پس از اجلاس ماه نوامبر شوراى حكام آژانس بين المللى انرژى اتمى و در صورت نبود نكته اى منفى در پرونده ايران حاضر است با «بسته تشويقى» اروپا به ايران مخالفت نکند. این نکته از رفتار اروپائیها نیز از دیده گردانندگان رژیم ولایت فقیه پوشیده نیست. بنابرین برای جمهوری اسلامی به سادگی میسر نیست که با دور زدن آمریکا، همزمان از تضادهایی که اروپا، روسیه و چین با این کشور دارند استفاده کرده بدون آن که هزینه لازم چنین بهره برداری را بپردازد. امروز ممکن است که تعلیق موقت غنی سازی در مقابل بسته تشویقی کارساز باشد. اما نظامی که به قیمت فقر و بی خانمانی مردم و با تعرض وحشیانه به سطح زندگی و معیشت کارگران و مزدبگیران برای پیوستن به سازمان جهانی تجارت از خود بی تابی نشان می دهد، نمی تواند هزینه سیاسی آن را نپردازد. خط سرخ واقعی برای رژیم ایران نه «توقف» غنی سازی، که امنیت ولایت فقیه است و این خط سرخ با بعضی از کادوهای درون بسته تشویقی در ستیز آشکار است. عقب نشینی امروز ولایت خامنه ای هنوز به مرز خط سرخ نرسیده است. رژیم از این که دولتهای اروپایی حقوق بشر را قربانی کنند استقبال می کند. رژیم به این توافق برای «يک دوره آرامش» نیاز دارد و برای این منظور از خود «سعه صدر» نشان می دهد تا بتواند مثل پیکان موشک تولید کند. خواست اصلی رژیم که «سلاح اتمی» و «فرصت عراق» نیز در خدمت آن است، تضمین بقا و به رسمیت شناختن آن به عنوان یک قدرت منطقه است. تضمین این خواست از طرف دولتهای اروپا و آمریکا و هر کشور دیگر البته با عالیترین مصالح و منافع مردم ایران در تضاد است. شنبه 30 آبان 1383

منبع: نبرد خلق، شماره 233: اول آذر 1383- ‏21 نوامبر ۲۰۰۴‏




نسخه‌ی چاپی  
ارسال اين مطلب به دوستان

در آرشيو سايت ديدگاه:
مطالب ديگر از
مهدي سامع:



در پیوند با این مطلب نظری ثبت نشده است.

  


[www.didgah.net] [email: irancrises@gmail.com] [© Didgah 1996]
بازچاپ مطالب سایت دیدگاه با ذکر منبع آزاد است.